‘Doanh nghiệp phụ thuộc vốn ngân hàng, tạo rủi ro lớn cho hệ thống tín dụng’

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho rằng doanh nghiệp đang dựa rất nhiều vào vốn tín dụng ngân hàng, kể cả vốn trung và dài hạn, đã và đang tạo sức ép, rủi ro lớn cho hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD).

Tại hội nghị phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, NHNN đã có bài tham luận về thúc đẩy thị trường vốn phát triển, đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế dưới góc độ ngành ngân hàng.

Về vấn đề đang “nóng” trên thị trường xung quanh câu chuyện trái phiếu doanh nghiệp (TPDN), NHNN đã nêu một số vấn đề cần quan tâm và kiến nghị tại bài tham luận.

Thứ nhất, thị trường TPDN của Việt Nam quy mô còn nhỏ so với các nước trong khu vực. Do đó doanh nghiệp dựa rất nhiều vào vốn tín dụng ngân hàng, kể cả vốn trung và dài hạn.

Theo NHNN, thực trạng này đã và đang tạo sức ép, rủi ro lớn cho hệ thống tổ chức tín dụng, bao gồm rủi ro chênh lệch kỳ hạn khi mà nguồn vốn chủ yếu là ngắn hạn (tỷ lệ huy động vốn ngắn hạn chiếm khoảng 82% tổng huy động vốn).

“Việc thị trường trái phiếu phát triển minh bạch, hiệu quả giúp cân bằng, hài hòa theo hướng vốn ngắn hạn dựa vào hệ thống ngân hàng, vốn trung dài hạn dựa vào thị trường vốn, từ đó giảm rủi ro chênh lệch kỳ hạn, tạo thuận lợi cho hệ thống TCTD phát triển lành mạnh, hiệu quả”, bài tham luận nêu rõ.

Thứ hai, các nhà đầu tư TPDN như các doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ đầu tư chứng khoán chưa khẳng định vai trò chủ đạo trên thị trường; hệ thống quỹ hưu trí tự nguyện, các quỹ tương hỗ chưa phát triển, sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường TPDN còn hạn chế.

Thực trạng trên thị trường hiện nay là nhà đầu tư cá nhân có xu hướng gia tăng mua, nắm giữ TPDN nhưng khả năng phân tích, đánh giá và quản trị rủi ro khi mua TPDN, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thiếu vắng các tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín nên cũng hạn chế đáng kể việc đánh giá và ra quyết định của các nhà đầu tư.

Vấn đề cuối cùng là việc hầu hết TPDN trong điều kiện thị trường hiện nay chưa được niêm yết, phát hành riêng lẻ, nhà đầu tư khó nắm bắt thông tin, khả năng thanh khoản thấp, giao dịch trên thị trường thứ cấp còn hạn chế.

Bên cạnh đó, NHNN cho rằng việc chưa có thị trường TPDN chuyên biệt làm cho nhà đầu tư và nhà phát hành khi phát sinh nhu cầu mua, bán TPDN trên thị trường thứ cấp, phải chào mua, chào bán tới từng tổ chức, cá nhân.

“Việc xây dựng được thị trường TPDN chuyên biệt theo thông lệ quốc tế đòi hỏi phải hình thành đồng bộ được các yếu tố cấu thành bao gồm cơ sở pháp lý, cơ sở hạ tầng, hệ thống thanh toán, bù trừ chuyên biệt, các thành viên giao dịch chuyên nghiệp… là những nội hàm quan trọng để thị trường TPDN có thể phát triển bền vững trong thời gian tới và hoàn thành mục tiêu cân đối vốn trung dài hạn cho nền kinh tế”, bài tham luận nêu rõ.

NHNN có 5 kiến nghị đến Chính phủ về giải pháp để phát triển đồng bộ, minh bạch và bền vững thị trường tài chính theo hướng hoạt động an toàn, hiệu quả, có cơ cấu hợp lý, cân đối giữa thị trường tiền tệ, tín dụng với thị trường vốn trong thơi gian tới.

Một là phát triển đồng bộ các phân khúc của thị trường tài chính (thị trường trái phiếu, cổ phiếu, chứng khoán phái sinh…) theo hướng tập trung hiện đại hóa công nghệ thông tin và cơ sở hạ tầng phục vụ giao dịch thị trường; đa dạng hoá các nhà đầu tư tham gia thị trường, khuyến khích các quỹ, công ty bảo hiểm… tham gia sâu và rộng hơn vào thị trường; thành lập các công ty xếp hạng tín nhiệm uy tín, nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường.

Hai là rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý và triển khai các giải pháp tạo điều kiện phát triển thị trường vốn (trong đó có thị trường TPDN), giảm áp lực tới nguồn vốn tín dụng từ hệ thống các TCTD, nhất là vốn trung dài hạn.

Ba là tăng cường công tác quản lý, thanh tra, giám sát hoạt động của TTCK, trong đó có thị trường TPDN.

Bốn là tiếp tục phối hợp chặt chẽ chính sách tiền tệ, tài khóa nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào TTCK.

Giải pháp cuối cùng, về phía doanh nghiệp, NHNN kiến nghị tiếp tục nâng cao năng lực tài chính, năng lực quản trị điều hành, áp dụng chuẩn mực quốc tế về quản trị, hạch toán, kế toán và công bố thông tin trong hoạt động; đa dạng hóa mô hình, chiến lược kinh doanh… để tăng niềm tin của nhà đầu tư, gia tăng mức độ hấp dẫn của trái phiếu, cổ phiếu được phát hành, từ đó nâng cao khả năng huy động vốn trên thị trường chứng khoán.

Bài trướcBùng nổ du lịch dịp nghỉ lễ 30/4
Bài tiếp theoTP. HCM có tour bay trực thăng ngắm thành phố từ 29/4, giá hơn 4 triệu/lượt