Ba sản phẩm xuất hiện trong tập 10 Shark Tank mùa 3 đều vẫn đang nằm trong quá trình nghiên cứu, tuy nhiên lại được định giá khá cao. Dẫu vậy, 2/3 sản phẩm vẫn được nhà đầu tư rót vốn vì nhìn thấy tiềm năng thị trường rộng mở trong tương lai.
Thương vụ thành công đầu tiên trong tập 10 chính là màn gọi vốn của Nguyễn Bá Cảnh Sơn – Co-founder & CEO DATBIKE. Là thế hệ thanh niên “đi thật xa để trở về”, sở hữu thành tích ấn tượng: Huy chương bạc tin học quốc tế, kỹ sư phần mềm 10 năm kinh nghiệm tại Silicon Valley nhưng Cảnh Sơn lại từ bỏ tất cả cơ hội, lựa chọn trở về Việt Nam để khởi nghiệp trong lĩnh vực chuyên nghiên cứu và sản xuất xe máy điện.
Đi thật xa để trở về, kỹ sư công nghệ hồi hương khởi nghiệp gọi thành công 60 nghìn USD tại Shark Tank
Đến Shark Tank cùng với mong muốn kêu gọi 50 nghìn USD cho 0,5% cổ phần doanh nghiệp DATBIKE, Cảnh Sơn bày tỏ sự trăn trở: “Em trở lại thành lập DATBIKE với một mục tiêu duy nhất là làm sao để người Việt Nam khi ra đường không phải đeo khẩu trang nữa giống như những gì em đã từng có ngày xưa”.
Trình bày trước nhà đầu tư, Cảnh Sơn cho biết các bộ phận của xe máy điện DATBIKE được sản xuất tại Việt Nam, Đài Loan, Thái Lan, Trung Quốc và Hồng Kông với giá bán là 59,900 triệu đồng/ xe. Nhà máy lắp ráp tại Đà Nẵng có công suất 1000 xe/tháng. Công suất động cơ 4500 KW đi được tốc độ tối đa 80 km/h. Nếu kêu gọi thành công vốn để mở rộng quy mô sản xuất, DATBIKE sẽ bán được xe với giá 39 triệu 900 nghìn đồng/ chiếc.
Mới mở bán trong vòng một tháng DATBIKE đã có 60 người đăng kí, dự kiến doanh thu đạt 100 nghìn USD. “Với quy mô sản xuất bọn em vẫn chưa có lãi nhưng nếu lên 1000 chiếc, lãi suất là 30%” – Cảnh Sơn trình bày.
Trả lời về tính khác biệt so với các sản phẩm xe máy điện, xe máy xăng có giá thành ngang ngửa với DATBIKE trên thị trường. Cảnh Sơn cho hay, DATBIKE nhắm đến tính cá nhân hóa của người sử dụng. Đây là xe điện đầu tiên sạc 3 tiếng nhưng đi được hơn 100km và là xe điện đầu tiên của Việt Nam có công suất ngang bằng xe máy chạy xăng. Số tiền sạc pin chỉ 5 ngìn đồng/ 100km rẻ gấp 10 lần nguyên liệu của xe máy xăng.
Giải thích lý do công ty chưa có lãi nhưng vẫn định giá cao ngất ngưỡng, Cảnh Sơn dẫn chứng hai thương hiệu đang sản xuất xe điện điển hình trên thế giới của Trung Quốc và Đài Loan. Hai công ty này khi mới có đội ngũ chưa ra sản phẩm đầu tiên thì mỗi công ty đã được định giá trên 50 triệu USD, hiện cả hai có giá trị trên tỷ USD.
Cảnh Sơn bày tỏ: “Xe điện trên thế giới hiện nay rất phát triển, tăng trưởng mỗi năm là 10%, thị trường hiện ở 30 tỷ USD, đến 2025 là 60 tỷ USD. Ngay cả nước Châu Âu hay Mỹ, người ta đã bắt đầu đi xe điện 2 bánh, xe đạp, xe máy hay xe scooter thì người Việt Nam đang đứng ở một vị trí rất quan trọng để lấy được thị trường. Thị trường xe máy eco system không hề thua kém Trung Quốc hay Đài Loan. Một vài năm nữa không phải Việt Nam sang Đức mua Mercedes nữa mà người Đức sang đây để mua DATBIKE hay xe khác về nước họ”.
Tự nhận mình không có thế mạnh về sản xuất nên cả hai Shark Đỗ Liên và Dzung Nguyễn đều sớm tuyên bố rút lui khỏi cuộc chơi. Tiếp đến, Shark Nguyễn Thanh Việt cũng nối gót khi chưa cảm thấy tin tưởng về chất lượng sản phẩm của DATBIKE. Dù xuống tận nơi nắm tay startup cho những lời khuyên chân thành nhưng Shark Bình cũng lắc đầu từ chối đầu tư vào DATBIKE. “Cá mập tri kỷ” chia sẻ ông không muốn đất nước bỏ rơi một nhân tài nhưng những gì DATBIKE của Cảnh Sơn đang làm về mặt kinh doanh và thị trường đều nhầm thời điểm, nhầm sản phẩm.
4/5 “cá mập” quay lưng, mọi hy vọng của startup đổ dồn vào Shark Phạm Thanh Hưng. Hơn ai hết, đây chính là “vị cá mập” thích hợp nhất với lĩnh vực DATBIKE theo đuổi khi nhà đầu tư đã từng rót vốn 1 triệu vào startup Pin thông minh MoPo tại Shark Tank mùa 2.
Diễn biến bất ngờ, dù đã từ chối đầu tư nhưng sự nhiệt huyết của anh chàng CEO xuất thân kỹ sư công nghệ khiến Shark Dzung Nguyễn bị mủi lòng, “cá mập công nghệ” ngỏ ý muốn ‘phá luật’ quay lại hỗ trợ startup nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ các Sharks khác.
Đứng trước cơ hội mong manh, đối mặt duy nhất với chỉ một nhà đầu tư, Cảnh Sơn đã bật mí đội ngũ của mình có thành viên nằm trong nhóm tác giả của Snapchat để thuyết phục nhà đầu tư.
Chia sẻ đã tìm được hướng hỗ trợ startup nhưng vẫn lăn tăn về mức định giá Cảnh Sơn đưa ra là quá chênh lệch. Shark Hưng đề nghị rót vốn 50 nghìn USD để được sở hữu 10% cổ phần. Tuy nhiên, Cảnh Sơn mạnh dạn deal lại 50 nghìn USD chỉ cho 1% cổ phần với lý do khó cho startup kêu gọi vốn lần sau.
Cuộc kì kèo giá cả chỉ dừng lại khi startup và nhà đầu tư gặp nhau ở ngưỡng 60 nghìn USD cho 2% cổ phần, trong đó 1% là phí advisory.
Sau pin Mopo, Shark Hưng đã tiếp tục thành công chiêu dụ thêm một startup sản xuất xe điện để bổ sung vào hệ sinh thái của mình. Hy vọng cú bắt tay giữa đôi bên có thể đẩy nhanh cuộc cách mạng xe điện bảo vệ mô trường Việt Nam trong tương lai.
Startup mang ước mơ Việt Nam khỏe mạnh thuyết phục “cá mập” bước vào cuộc chơi 10 năm
Thương vụ tiếp theo đến từ cặp đôi nhà sáng lập Vũ Thanh Long – Huỳnh Phước Thọ của eDoctor. CEO Vũ Thanh Long chia sẻ eDoctor ra đời dựa trên ước mơ “Việt Nam khỏe mạnh hơn, chăm sóc sức khỏe chủ động hơn” của chính anh.
Sản phẩm khởi đầu bằng cách kết hợp với các điều dưỡng, các trung tâm xét nghiệm để cung cấp dịch vụ xét nghiệm tại nhà giúp người sử dụng tiết kiệm thời gian, không phải đến bệnh viên chờ đợi và nhận kết quả qua hệ thống online của eDoctor. Người dùng có thể trao đổi online để nhận sự tham vấn của bác sĩ chuyên môn về bất kì vấn đề gì liên quan đến sức khỏe của bản thân. Đến thời điểm hiện tại, eDoctor đã phục vụ cho 70 nghìn lượt khám. Hệ thống hiện có 500 điều dưỡng, 400 bác sĩ, 80 phòng khám và bệnh viện trên cả nước.
Doanh thu 6 tháng đầu năm của eDoctor rơi vào khoảng 10 tỷ, lợi nhuận biên 30%. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang lỗ 4 tỷ vì chi phí cho Marketing chiếm đến 25 – 28% doanh thu. Kêu gọi 500 nghìn USD cho 10% cổ phần, eDoctor mong muốn có ngay nguồn vốn để scale up nhanh hơn.
Với vai trò người đã từng trải nghiệm sản phẩm của eDoctor, Shark Dzung Nguyễn đánh giá sản phẩm vẫn còn nhiều thiếu sót. Và khả năng điều hành của CEO hiện tại chưa đủ quyết liệt để giúp doanh nghiệp có định hướng tốt hơn. Do đó, “cá mập công nghệ” đưa ra lời đề nghị khá lắt léo khi rót 500 nghìn USD cho 25% cổ phần kèm điều kiện Founder team phải thay đổi, nhà đầu tư sẽ là người đưa ra định hướng và có quyền biểu quyết.
Sở hữu hệ sinh thái công nghệ điện tử hóa NextTech và Bệnh viên tổ hợp Phương Đông, hai Shark Nguyễn Hòa Bình và Nguyễn Thanh Việt thể hiện sự hứng thú với tiềm năng thị trường của eDoctor. Tuyên bố bỏ ra 100 nghìn USD/người để đồng hành cùng Shark Dzung Nguyễn kèm điều kiện Vũ Thanh Long, Huỳnh Phước Thọ và đội ngũ công nghệ phải sát cánh cùng nhau ít nhất 10 năm nữa để xây dựng eDoctor.
Nhận offer mất số cổ phần gấp đôi so với đề nghị ban đầu, hai nhà sáng lập eDoctor tỏ ra khá dè dặt. Tuy nhiên, trước sự dồn ép của “cá mập” kèm cam kết hỗ trợ để xây dựng eDoctor trở thành một doanh nghiệp thành công trong lĩnh vực công nghệ y tế, Vũ Thanh Long và Huỳnh Phước Thọ đã gật đầu nhận đầu tư 700 nghìn USD cho 21,8% cổ phần từ ba Shark Dũng, Bình và Việt.
Mắc sai lầm nghiên cứu sản phẩm quá lâu và định giá quá cao, nữ CEO làm nông nghiệp ra về tay trắng tại Shark Tank
Thương vụ cuối cùng thuộc về Trương Thị Hồng Giang – Co-founder công ty cổ phần phân bón Nhất Nông.
Mở đầu phần thuyết trình, Hồng Giang giới thiệu Trà Vinh là một trong 3 tỉnh có số lượng chăn nuôi gia súc, gia cầm nhiều nhất ĐBSCL. Có 65 km bờ biển thuận lợi phát triển về khai thác, đánh bắt hải sản. Đây chính là điều kiện thuận lợi để Nhất Nông tận dụng nguồn phụ phẩm, phế phẩm, phế thải trong nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ.
Với lợi thế trên, Hồng Giang mong muốn kêu gọi 5 tỷ đồng cho 10% cổ phần với kế hoạch đầu tư 3 tỷ đồng để xây nhà xưởng, 1 tỷ làm vốn lưu động và còn lại là củng cố hệ thống công ty.
“Nếu shark đầu tư em đảm bảo 2 tháng sau sẽ đưa sản phẩm ra thị trường với doanh số vài trăm tấn. Từ đây đến cuối năm 2019 là 300 tấn, thu về 1,2 tỷ đồng” – nữ CEO cam kết.
Tuy nhiên, dù đã đi vào hoạt động từ năm 2014 nhưng sản phẩm của Nhất Đông vẫn chưa chính thức ra thị trường, chỉ mới được cấp giấy phép thương mại gần đây. Giải thích lý do chưa có doanh số nhưng định giá công ty ở mức xấp xĩ 50 tỷ đồng, Hồng Giang chia sẻ cô đã bỏ rất nhiều công sức để đầu tư vào Nhất Đông, kể cả hy sinh công việc dạy học của mình. Do đó, doanh nghiệp có những giá trị hữu hình không thể định giá được.
Tức khắc, cho rằng con số 5 tỷ đổi lấy 10% mà startup đưa ra là con số gọi vốn không fair cho nhà đầu tư, startup mắc sai lầm lớn trong vấn đề định giá. Hơn nữa, sản phẩm khó scale up và được nghiên cứu quá lâu so với xu hướng thay đổi liên tục của thời đại, đồng loạt cả 5 nhà đầu tư đều “lắc đầu” với thương vụ này.
Shark Dzung Nguyễn khuyên startup: “Có một vấn đề chung của rất nhiều startup hiện nay là cứ nghĩ rằng mình đầu tư công sức vào, bỏ tiền vào nhiều rồi cho nên giá trị công ty buộc phải cao, nhưng không phải vậy, chị chưa có doanh số, khả năng scale up thị trường không có, tất cả đều là giả định mà định giá một mức này. Nếu ở góc độ nhà đầu tư sẽ khó để tìm một đối tác. Số tiền gọi đầu tư là gọi cho những gì mình đang có và khi công ty đạt tiềm năng gì đó thì mới đi gọi một con số to hơn và giá trị cao hơn. Đầu tư vào tiềm năng trong tương lai chứ không phải những gì chị đã tiêu trong quá khứ”.
Tập 11 Shark Tank Việt Nam – Thương Vụ Bạc Tỷ mùa thứ 3 sẽ phát sóng vào lúc 20h30 thứ Tư ngày 2/10/2019 trên kênh VTV3.
Tâm Nguyên
