Các nguyên nhân làm tăng CPI tháng 10 năm 2019 do ảnh hưởng của dịch tả lợn châu Phi tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tính đến ngày 22/10/2019, tổng số lợn tiêu hủy là 5,69 triệu con với tổng trọng lượng 327.000 tấn, tại thời điểm tháng 10/2019 đàn lợn đã giảm 20% so với cùng kỳ, theo đó, nguồn cung thịt lợn giảm làm cho giá thịt lợn tháng 10/2019 tăng 7,85% so với tháng trước, tác động đến CPI chung tăng 0,33%.
Giá xăng, dầu được điều chỉnh tăng nhiều hơn giảm, bình quân tháng 10/2019 giá xăng dầu tăng 2,22% so với tháng trước làm tăng CPI chung khoảng 0,1%. Ngoài ra, giá gas tăng, việc tăng học phí năm học mới theo lộ trình cũng khiến CPI tăng.
Ở chiều ngược lại, các nguyên nhân làm giảm CPI tháng 10 năm 2019 gồm: Giá thịt gia cầm tươi sống và giá trứng giảm tương ứng 0,13% và 0,36% do nguồn cung dồi dào; giá một số loại trái cây giảm như: quả có múi giảm 3,37%, táo giảm 0,6%, xoài giảm 1,07%, quả tươi khác giảm 0,23% do đang vào mùa thu hoạch; giá vé tàu hỏa giảm 0,62% so với tháng trước do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam thực hiện nhiều chính sách giảm giá vé hấp dẫn sau thời gian cao điểm hè.
Cơ quan Thống kê cũng tính toán lạm phát cơ bản (sau khi loại trừ lương thực, thực phẩm tươi sống; năng lượng và mặt hàng do Nhà nước quản lý bao gồm dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục) tháng 10 năm 2019 tăng 0,15% so với tháng trước, tăng 1,99% so với cùng kỳ; 10 tháng đầu năm 2019 so cùng kỳ tăng 1,92%.
